Blind, slechtziend, een visuele beperking of visueel gehandicapt? Er worden verschillende termen door elkaar gebruikt voor mensen die niet goed kunnen zien. De definitie van slechtziendheid en blindheid verschilt daarnaast ook nog per land. Met al die termen, definities, oorzaken en redenen zie je door de bomen het bos niet meer.

Allereerst is het goed te weten dat de termen visuele beperking en visuele handicap door elkaar worden gebruikt, maar hetzelfde betekenen. Je kunt spreken van een visuele beperking als een bril of contactlenzen de problemen met het zicht niet oplossen. Dat je dus, ondanks de bril of lenzen, nog steeds last hebt van problemen met het zicht.

Verschillende definities

De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) maakt onderscheid tussen de volgende groepen ‘visueel beperkten’:

  • Slechtziend – Gezichtsscherpte tussen de 0.1 en 0.30 (10 – 30 %)
  • Maatschappelijk blind – Gezichtsscherpte tussen de 0.02 (2%) en 0.05 (5%) en een gezichtsveld kleiner dan 10 graden
  • Blind –Gezichtsscherpte tot 0.02 (2%)
  • Totaal blind – Geen lichtwaarneming

Ook zijn er gevallen bekend van mensen waarbij de gezichtsscherpte nog goed is, maar waar sprake is van een ernstige beperking in het gezichtsveld. Dit is bijvoorbeeld zo bij kokerzien. Dan lijkt het alsof je door een koker kijkt en de buitenkant van het gezichtsveld weg is. Bij iemand die minder dan 10% in het gezichtsveld ziet, spreken we ook van (maatschappelijke) blindheid.

Een van de grootste misvattingen is dat veel mensen denken dat visueel beperkten helemaal niets zien. Zoals de definitie van het WHO al zegt, is er bij iemand met maatschappelijke blindheid zicht tot 5%. In dit soort gevallen kan het zijn dat er nog licht of vormen onderscheiden worden. In tegenstelling tot totale blindheid; dan is er helemaal geen (licht)waarneming.

Oorzaken en redenen visuele beperking

De oorzaken en redenen voor een visuele beperking zijn bij iedereen verschillend. Zo kan de oorzaak van een beperking liggen in de ogen, de oogzenuw of de hersenen. Maar de redenen voor een beperking zijn per persoon anders. De redenen voor een visuele handicap kunnen zijn:

  • Aangeboren blindheid
  • Erfelijke afwijking
  • Een ongeluk, waarbij problemen met het zicht ontstaan ten gevolge van bijvoorbeeld niet aangeboren hersenletsel
  • Shock of ziekte met tijdelijke blindheid als gevolg
  • Ouderdom

De ene visuele handicap of beperking is de andere niet, maar gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer behandelingen, hulpmiddelen en oplossingen, zodat ook mensen met een visuele handicap zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Meer weten over gadgets? Check dit artikel over gadgets voor mensen met een beperking.

Feiten & Cijfers

  • Naar verwachting zijn er in 2020 zo’n 380.000 mensen met een visuele beperking. De belangrijkste oorzaken voor de verwachte toename van visueel beperkten zijn vergrijzing en diabetes
  • Zo’n 85% van alle visueel beperkten in ons land is 50+
  • Vrouwen hebben 2x zo vaak een visuele beperking als mannen
  • Staar is de meest voorkomende oogaandoening, jaarlijks krijgen ruim 70.000 mensen te horen dat ze staar hebben

Bron: oogfonds, Verenging Bartiméus Sonneheerdt, vision2020